158. De muziekronde

I.

Op de hoes van zijn nieuwe album Trying Times probeert James Blake bordjes in de lucht te houden. In een dirigerende houding, alsof hij zichzelf richting probeert te geven. “De perfecte weergave van mijn afgelopen paar jaren”, zegt hij in een interview met Zane Lowe. “Als je niet aan de bordjes blijft draaien, vallen ze kapot op de grond. Ik deed veel te veel.”

Klopt wel. Blake bouwde een eigen online platform, waarmee fans als eerste toegang krijgen tot zijn nieuwe muziek. Hij verliet zijn label en begon zichzelf te managen. Hij produceerde muziek voor anderen, bracht tijd door met zijn vriendin en hond en hij verhuisde van Los Angeles naar Londen. Oh ja, en de hele wereld stond (en staat) in brand.

Wat is er gebeurd? “I don’t know how we got here”, zingt Blake op Death of Love. “Everything feels different / People are losing interest.” En op de tranentrekkende afsluiter Just A Little Higher is de tekst: “Everyone’s getting different information / So how can we get on the same side?”

Als je ‘m helemaal plat slaat, zegt Blake, gaat het album over liefde in de chaos. Net als iedereen zag ook hij de maatschappij de afgelopen jaren polariseren. Dat komt deels door sociale media. “Het internet werd een nare plek”, zegt hij. “Heb je in het echt wel eens een gesprek gevoerd zoals online? In het echt praten mensen niet zo. Maar het algoritme promoot een staat van constante woede, dus online krijg je dat.”

I Had a Dream She Took My Hand klinkt alsof het is opgenomen in de Bang Bang Bar van Twin Peaks. En op titeltrack Trying Times klinkt Blake op zijn opperbest. Nog een hoogtepunt: Doesn’t Just Happen, waarop Dave de show steelt (en Tony Soprano namedropt).

James Blake is op Trying Times de trieste James Blake. Veel valt er niet te lachen en toch (of daarom) is het een prachtig album. Hij hoeft het allemaal niet mooier te maken dan het is, ondanks de ironische albumtitel. Trying times, eh mate?

II.

Gorillaz was in mijn jeugd een magische band. Op MTV en TMF keek ik reikhalzend uit naar de videoclips van Clint Eastwood en 19-2000. De virtuele stijl van Jamie Hewlett en de stem van Damon Albarn zijn een geweldige combinatie gebleven.

Toen Demon Days uitkwam, heb ik wekenlang niets anders geluisterd. De reis van donker naar licht, de kennismaking met De La Soul en MF Doom. Het album viel precies in het gouden gebied tussen mijn liefde voor britpop en hiphop.

Gorillaz maakt de beste albums met een sterk concept als uitgangspunt. Dat was zo bij Demon Days en later ook bij Plastic Beach. Daarna voelde de muziek vaker als los zand en raakte de band me een beetje kwijt. Maar zestien jaar later grijpt The Mountain me weer.

Het album voelt als een spirituele reis en een ode aan de doden. Zo zijn overleden vrienden als Proof, Mark E. Smith, Bobby Womack en Trugoy the Dove te horen. Albarn en Hewlett verloren niet lang geleden allebei hun vaders. “We zijn tien dagen na elkaar geboren”, zegt Albarn. “En onze vaders overleden tien dagen na elkaar… Ik denk dat het gewoon de aard van het universum is.”

De mannen reisden naar India en lieten zich door het land inspireren voor het nieuwe album. Albarn strooide de as van zijn vader in de Ganges-rivier. “Mijn vader was dol op de Indiase cultuur — qua filosofie en cultuur — en ik groeide op met klassieke Indiase muziek”, zegt hij. Alleen al die wetenschap maakt het album bijzonder.

Niet dat het een treurig album is trouwens, de nummers klinken opbeurend. Het beste is om alles achter elkaar te luisteren. Zet je telefoon een uurtje uit, ga op een comfortabele bank zitten met een kop koffie en verlies jezelf in het muzikale narratief van The Mountain, zegt Jamie Hewlett. “Het is een ervaring. Een reis.”

III.

Op zijn vorige album Hemellichamen zong Lucky Fonz III over een depressie die hem parten speelde nadat zijn relatie uit ging. Het bracht hem het mooiste nummer wat hij tot nu toe schreef: Kwantumwetenschapper. Daarop zingt hij: “Dus je hakt jezelf in mootjes je vormt jezelf weer om / tot een vormeloze massa / zodat je weer terugkomt / en weer wordt gegoten / in een nieuwe maatschappij / en in de leegte tussen vreemden / hoor je er weer bij.”

Inmiddels gaat het beter met de zanger. Zijn nieuwe album De zachte krachten gaat over het zoeken (en vinden) van nieuw geluk. Op Iedereen zingt Lucky Fonz III daar direct over, terwijl hij tuurt in een leegte. “En dan hoop ik maar dat er iemand naar me terug staart / en zegt: die leegte dat is het begin.”

Het woord ‘moederland’ komt in meerdere liedjes terug. Lucky Fonz III is op zoek naar een thuishonk, naar “liefde en een soort van rust”. Dat vind je bijvoorbeeld aan de bar, hoor je op Geluk is een ober. “Geluk is een barman of barvrouw of bar-X / die alles van je weet / op basis van bijna niks / die bij je binnenkomst al wist / wat jij drinken wou / terwijl jij je nog liep af te vragen / wat moet ik in dit leven / wat moet ik nou?”

Op de rustige nummers vindt Lucky de meeste ruimte voor introspectie. Die liedjes worden afgewisseld met gabberhouse, waarop hij óók wel dingen heeft te zeggen, alleen vaak op een iets meer cringy manier. Wat moeten we met een liedje als Paarden? Soms werkt het beter, op Intergeneratie bijvoorbeeld.

Het waait een klein beetje is een hoogtepunt op de plaat, waarin hij speelt met de gedachte om de zee in te wandelen en zich maar gewoon te laten meevoeren. Pluto is nog zo’n heerlijk nummer, met regels als: “En als een lichaamscel zichzelf vernieuwt / elke zeven jaar / dan was niks van wat ik nu nog ben / überhaupt ooit daar”.

Lucky Fonz III eindigt gelukkig op het album. Hij heeft opnieuw de liefde gevonden. In bed met jou is een waanzinnig liedje, te lief voor woorden. Ik blijk toch gevoelig voor zwijmelnummers.

PS.

YouTuber Ella Aafjes maakte een heel leuke en creatieve video over digitaal detoxen.

Oud-hoofredacteur van NRC, Peter Vandermeersch, ging schandalig de fout in met AI. Hij voerde in zijn artikelen over de journalistiek voor uitgever Mediahuis tientallen citaten op, toegeschreven aan bestaande deskundigen die het niet gezegd hadden. Vandermeersch liet zich verleiden om hallucinaties van AI over te tikken als de waarheid. Een doodzonde én schadelijk voor het journalistieke vak.¹

Al zo’n anderhalf jaar bereiken mij waarschuwingen dat je met deepfakes bankrekeningen zou kunnen openen op naam van nietsvermoedende personen. Bijvoorbeeld om geld wit te wassen of om bestellingen op naam van anderen te doen. Foute boel. Banken zeggen maatregelen te treffen, maar het is nog steeds simpel om die te omzeilen. Deze week zag ik in de rechtbank van Amsterdam eindelijk bewijs: dit is mogelijk en het gebeurt echt.

Net als iedereen keek ik naar Louis Theroux: Inside The Manosphere op Netflix en net als iedereen wond ik me erover op.

Ik was bij Geese in Paradiso (dat was fantastisch). Wat mij opviel: jongeren die niet fotografeerden met een nieuwe iPhone, maar met wegwerpcamera’s, minuscule speelgoedcamera’s, dumbphones en — ik maak geen grap — een Nintendo 3DS.

Er is een trailer voor de volgende Spider-Man-film. En die zit al boordevol met cameo’s van bekende personages uit de comic-, serie- en filmreeksen van Marvel. Zin in.

3voor12 volgt Abel van Gijlswijk en Yousef Gnaoui in aanloop naar hun show in Paradiso voor IJSLAND 2 (waar ik bij was). Met beelden uit de show.

Je las blog №158, geschreven in de week van 16 tot en met 22 maart 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.