164. De berg is bedwongen

I.

De berg is bedwongen. Zo voelt het echt. Na 2,5 maand heb ik Eindeloos vertier (de vertaling van Infinite Jest) door David Foster Wallace uit. Bijna twaalfhonderd pagina’s. Tientallen personages, tijdsprongen, zinnen die niet lijken op te houden en opsommingen van narcotica met ingewikkelde namen. Ik heb het allemaal gelezen. Het zit erop. Krijg ik nu een button?

Al twee keer eerder schreef ik over het boek; vlak voordat ik begon en ongeveer halverwege. Ik denk dat het zinloos is om er inhoudelijk veel woorden aan vuil te maken, alleen al omdat ik niet zou weten waar ik moet beginnen. Het boek is te rijk om hier in een paar alinea’s te behandelen.

Wel kan ik even uitweiden over mijn leeservaring. De boekhandelaar had me op het hart gedrukt om de roman over me heen te laten komen. Dat heb ik gedaan, hoewel dat misschien te passief klinkt. Dit boek vergt een actieve investering van de lezer, anders raak je de draad onherroepelijk kwijt.

Een berucht hoofdstuk dat vaak als saai en onleesbaar wordt aangehaald, gaat over Eschaton, een geopolitiek spel dat door enkele van de hoofd- en bijpersonen in de roman wordt gespeeld. Een soort levend Risk op de tennisbaan. Pagina’s lang worden de complexe regels en de zetten van de spelers beschreven, aangekleed met onbegrijpelijk jargon.

Ik zat een beetje te ploeteren, maar aan het einde van het hoofdstuk werd mijn geduld rijkelijk beloond. Het spel was op een hilarische manier totaal uit de hand gelopen. Als ik met minder aandacht had gelezen, had ik het gemist.

Een waardevolle leeservaring, vond ik. Een belangrijk thema in Eindeloos vertier is namelijk aandacht. Wallace beschreef in 1996 een dystopisch toekomstbeeld over de ultieme aandachtsmaatschappij. In het boek wordt een video beschreven die zó verslavend is, dat mensen niets anders meer kunnen dan naar het scherm blijven kijken tot ze sterven.

Laat ik mijn aandacht kapen of schenk ik zelf ergens aandacht aan? Deze maand confronteer ik mezelf (onder het mom van Mei Social Vrij) met die vraag, door niet of nauwelijks op sociale media te zitten. Op metaniveau doet Eindeloos vertier hetzelfde. Het boek vraagt je volle aandacht, maar doet er vervolgens alles aan om je af te leiden, dankzij perspectiefwisselingen en honderden voetnoten.

Op sommige momenten legde ik het af tegen de roman, zoals ik het wel eens afleg tegen het aandachtscasino in mijn broekzak. Al ben ik van Eindeloos vertier wél rijker geworden.

II.

Quentin Tarantino zegt dat hij The Bride Wore Black nooit heeft gezien en dat moet je dan maar geloven. Zelfs al zijn de overeenkomsten met Kill Bill opvallend. Het zijn allebei wraakfilms, waarin de hoofdpersonen (sterke vrouwen) een moordlijstje afwerken en dat doen met een bepaalde flair.

Hij is geen Truffaut-fan, zegt Tarantino. Vandaar. En François Truffaut is degene die The Bride Wore Black in 1968 maakte. Toen de film in de bioscoop verscheen, kreeg het pittige kritieken. Truffaut beweerde later dat hij het zelf niet zo’n geslaagde film vond.

Ik trek me niet zoveel van de meningen van Tarantino en Truffaut aan. Ik hou van dit soort films.

The Bride Wore Black gaat over Julie Kohler, een vrouw die vijf mannen wil vermoorden. Ze houdt hen verantwoordelijk voor de dood van haar kersverse echtgenoot. Truffaut maakt steeds een korte karakterschets van de mannen, voordat Kohler ten tonele verschijnt om ze om zeep te helpen.

Kohler is een idealistische moordenaar, zei Truffaut in een interview. De geportretteerde mannen zijn stuk voor stuk seksistisch en vrouwenhatend. Als kijker kun je een heel eind in haar beweegredenen meegaan. Truffaut wilde een feministische laag meegeven aan de film. En hoewel ze weet dat wraakzuchtigheid niet goed is, laat ze zich niet van haar plan afwijken. De mannen moeten dood.

Ik genoot van de koele, Hitchcock-achtige vertelstijl van de film. Als kijker weet je wat er min of meer staat te gebeuren en zie je het lot van de mannen ontvouwen. De moorden zijn soms een beetje mal, ook daar hou ik van. Kohler sluit een van de mannen op in een trapkast en plakt de openingen daarna af met ducttape, waardoor de man binnen enkele seconden stikt. Ik bedoel maar.

Jammer dat deze films zo slecht beschikbaar zijn op de hausse aan streamingdiensten in Nederland. Ik ben daarom weer wat vaker via fysieke media aan het kijken. Dat dit soort films nog uitgegeven en dus te bekijken blijven, zal ik altijd steunen.

PS.

Ik weet nog dat ik Un Chien Andalou zag, tijdens een CKV-les op de middelbare school. Het shot waarin een oog wordt doorgesneden vergeet je nooit meer. Klasgenoten keken weg of sloten hun ogen, bij mij werden ze juist geopend. Dit kon dus ook met film! Un Chien Andalou van Luis Buñuel is een reeks surrealistische scènes, Nerdwriter maakte een video over de gedachte (of het gebrek eraan) achter de film.

John Oliver windt zich op over AI-chatbots. Het wordt met de minuut erger, schrijnender en John Oliver wordt bozer en bozer.

Wat een videoclip is dit, mensen.

Je las blog №164, geschreven in de week van 27 april tot en met 3 mei 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.