170. Etterbakken die dachten dat ze rocksterren waren

I.

Er verscheen een eerste trailer voor The Social Reckoning, de nieuwe film van Aaron Sorkin. Ruim vijftien jaar geleden schreef hij het script voor The Social Network, geregisseerd door David Fincher. Voor dit (soort van) vervolg neemt Sorkin de regie zelf voor zijn rekening.

Het verhaal speelt zich af op het moment dat Facebook-klokkenluider Frances Haugen geheime documenten lekt aan The Wall Street Journal. Daardoor kreeg de wereld in 2021 een kijkje in de keuken bij Meta (dat toen nog Facebook heette). Zo bleek dat Facebook wist dat zijn algoritmes steeds extremere berichten aan mensen voorschotelden. En dat het beleid om beïnvloeding en desinformatie te bestrijden simpelweg tekortschoot. Maar ach, de aandacht van gebruikers werd wel lekker vastgehouden.

Jeremy Strong (bekend van Succession) speelt Mark Zuckerberg dit keer. Hij heeft goed geoefend op de stem en de emotieloze glimlach van de Meta-baas, zo te zien. Kapsel is ook goed gelukt. En ik kijk uit naar het verhaal, dat ik als techjournalist op de voet volgde. In 2023 ontmoette ik Haugen tijdens een evenement in Amsterdam. Daar schreef ik toen dit artikel over voor NU.nl en ik blogde erover op mijn eigen site.

Na de aankondiging begon het meteen te kriebelen om The Social Network nog eens te kijken. Toen die film werd uitgebracht in 2010, was het netwerk van Zuckerberg nog maar een paar jaar actief in Nederland. We hadden er Hyves voor ingeruild. Het was the new hot thing, zoals apps dat toen nog konden zijn.

Ik was helemaal vergeten dat The Social Network het ontstaan van Facebook een stuk minder rooskleurig in beeld brengt. Aaron Sorkin schreef een film over etterbakken die dachten dat ze rocksterren waren. Op het einde komt Zuckerberg er nog enigszins goed vanaf als een personage tegen hem zegt: “You’re not an asshole, Mark. You’re just trying so hard to be.”

Ik ben benieuwd of Sorkin vijftien jaar later nog terugkomt op dat zinnetje in The Social Reckoning.

II.

Elke week zie ik artikelen verschijnen over hoe jongeren sinds de opkomst van ChatGPT lezen en schrijven uitbesteden aan hun computer. In maart schreef ik er zelf nog over. En nu nog maar eens, want deze week was het weer zover. “Mijn studenten kunnen niet lezen”, verzucht universitair schrijfdocent Tyler Jagt begin deze maand in een online essay. Geen van de leerlingen lukte het om een artikel van twintig pagina’s door te komen.

Liever laten ze het samenvatten door een taalmodel. En zo leer je niets. “Het uitbesteden van taken aan een chatbot zorgt er niet voor dat studenten meer tijd hebben voor complexer werk”, schrijft Jagt. “Het ontneemt hen juist van de kans om sterker te worden om werk van enig substantieel niveau te kunnen doen.”

Nu ben ik geen megafan van Ryan Holiday, ik ben het wel grondig eens met wat hij vorige maand schreef. Op zijn blog denkt hij terug aan een tekst die hij vroeger op school schreef. “Dat essay — wat niet heel goed was — deed wat het voor vele generaties jongeren deed: het leerde me hoe ik mijn brein moest gebruiken. Juist door ze te schrijven, leerde ik om na te denken. En misschien wel belangrijker: om die gedachten onder woorden te brengen.”

Mijn nekharen gaan ook altijd overeind staan als AI wordt ingezet met de belofte dat er meer tijd overblijft voor andere dingen. Het gaat er juist om dat je de weg naar enig succes niet afsnijdt. Holiday over die essays: “Het is langzaam, saai en lastig werk. Het vergt discipline en geduld. Het kost je uren en uren vol frustratie en verwarring. Het is vallen en opstaan.”

Een AI-chatbot kan prima een essay voor je schrijven. Maar je wordt er niet beter van.

PS.

Ik liet me vorig jaar compleet meevoeren door de podcastserie Op zoek naar Marlotte. Het was gewoon zo’n bizar verhaal, waarin een journalist van Zembla zocht naar een overleden meisje dat nooit heeft bestaan. De makers hebben twee nieuwe afleveringen gemaakt. Daaruit blijkt dat het vaker voorkomt dat mensen verhalen verzinnen die hun slachtoffers traumatiseren, maar dat er juridisch weinig aan valt te doen.

Nintendo komt met een remake van gameklassieker The Legend of Zelda: Ocarina of Time. Ik heb daar ongelooflijk veel zin in, ook al hebben we slechts een korte teaser kunnen zien. De game verschijnt nog dit jaar voor de Switch 2.

Aanstekelijke video van Peter McKinnon, die met een oude typemachine korte dagboeknotities schrijft. (Wat een genot, die verzameling typemachines!)

Later deze maand begint het laatste seizoen van The Bear. Fantastische serie nog steeds, als je het mij vraagt. Deze week verscheen de trailer.

Niet om het een of ander, maar lezen we nog wel eens Robert van Eijden? Ik heb jaren geleden enorm gelachen om zijn Boek (256 blz.) en daarna om Paradijs bij het dashboardlicht. Tegenwoordig schrijft Van Eijden nog steeds columns voor Playboy. Hij publiceert die columns met wat vertraging ook op zijn website. Zoals deze, waarin hij droomt over een eigen realityserie.

Je las blog №170, geschreven in de week van 8 tot en met 14 juni 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.