173. Een show over niets

Sensation of the Motion and the Obstacle (1916), Kazimir Malevich

I.

Seinfeld is een sitcom over niets. Je volgt gewoon het dagelijks leven van comedian Jerry Seinfeld en zijn vrienden. Een aflevering begint met een alledaagse ergernis of een onbenullig misverstand, waarna triviale situaties zich blijven opstapelen tot alles aan het einde weer samenvalt.

In seizoen vier wordt het heel meta als Jerry en zijn beste vriend George een tv-programma bedenken. “En jij wil dus mee naar NBC voor de pitch?”, vraagt Jerry aan George. “Maar ik weet nog steeds niet wat het idee is.”

“Het gaat nergens over”, zegt George over de serie. “Iedereen doet Ă­Ă©ts, wij doen nĂ­Ă©ts.”

“Dus we gaan naar NBC en als NBC vraagt waar de show over gaat, zeg ik: ‘niets!’”, vat Jerry samen. George bevestigt. Waarop Jerry antwoordt: “Ik denk dat je hier iets te pakken hebt.”

Iets maken van niets is bijzonder ingewikkeld. Want voor je het weet gaat ook het niets uiteindelijk over iets. Daar ontkom je niet aan.

Toch moet ik er steeds aan denken als ik naar de YouTube-serie van Marcel van Roosmalen kijk. Onder de titel Daar Gaan We Weer maakt hij samen met cameraman Kristian Funke filmpjes die slechts een paar duizend kijkers per keer trekken. Het zijn reportages op plekken waar Van Roosmalen toch al moet zijn. Voorafgaand aan zijn voorstelling wandelt hij een halfuurtje door de stad waar hij speelt en geeft hij commentaar op wat hij ziet.

Het levert vooral verwarring op. Bij Van Roosmalen zelf en bij de mensen die hij tegenkomt. “Soms snap ik er pas wat er gebeurd is terwijl ik het monteer”, zegt Funke op een zeker moment. “Dan heb ik gewoon geen idee.”

Van Roosmalen beschrijft het alledaagse op zijn kenmerkende manier. Gortdroog. Op de een of andere manier komt de treurigheid van Nederland daarmee vanzelf bovendrijven. Een hoogte- of dieptepunt, maar net hoe je het bekijkt, is Bovenkarspel. Een plek waar niets is, behalve een overdekt winkelcentrum. En niemand kan antwoord geven op de vraag waar het échte centrum is.

Het verhaal gaat dat Jerry Seinfeld en scenarist Larry David op deze manier op de tv-serie Seinfeld zijn gekomen: door samen door een Koreaanse supermarkt te lopen en over producten te grappen. “Misschien moet de show hierover gaan”, zegt David. “Je hoort mensen niet praten over dit soort dingen.”

En Jerry kijkt hem aan en zegt: “Ja
 dat is de show.”

II.

Een vriend tipte me om Dieu est Timide te kijken op Mubi. Het is een korte animatiefilm van regisseur Jocelyn Charles. Ariel en Paul zitten in de trein. Ze geven elkaar tekenopdrachten en schetsen hun grootste angsten. Ariel vertelt over haar angst om ‘s nachts naar de wc te gaan en te zien dat het douchegordijn dicht is terwijl ze op de pot zit. Ze schuift het gordijn opzij en daar ligt een vrouw in de badkuip met schuim op haar mond.

Er stapt een oude vrouw de trein in die tegenover hen gaat zitten. Ze werpt een blik op het papier en zegt: “Dat ben ik. Die vrouw ben ik. En ik heb thuis ook zo’n douchegordijn.”

Dat is een beetje griezelig, maar vanaf dat punt begint de waanzin eigenlijk pas echt. Mevrouw kent namelijk ook nog wel een horrorverhaal. Over hoe ze via haar vergeetachtige man in contact kwam met God.

Online lees ik dat de film doet denken aan het korte verhaal The Witch van Shirley Jackson. Een moeder zit met haar baby en een jonge zoon in de trein. Het zoontje zegt dat hij buiten een heks ziet, die hem dreigde op te eten. Later stapt een man binnen die met het jongetje in gesprek raakt. Hij vraagt de jongen naar zijn zusje, de baby. Daarna begint de man een verhaal over zĂ­jn zusje en hoe hij haar om het leven bracht. Brrr.

Qua gevoel doet de film mij meer denken aan een verhaal van Haruki Murakami dat hij nooit heeft geschreven. Dieu est Timide heeft een magisch realistische toon die wordt versterkt door de felle kleuren. Daardoor wordt het heel dromerig.

Als kijker ben je benieuwd wat God zou antwoorden op grote levensvragen. Je schreeuwt zo’n vraag de leegte in en verwacht eigenlijk geen antwoord. Tot er vanuit die leegte een stem klinkt en alles op zijn kop zet.

PS.

Wat is jouw gevoel over kunstmatige intelligentie? The AI Compass is een Kieswijzer-achtige manier om daar achter te komen. Ik hoor bij ‘The Disillusioned’. Omschrijving: “You watched this movie already with crypto and you know how it ends. It’s oversold, the value is thinner than advertised, and the concrete harms are piling up while everyone argues about the rapture. You document the gap between the promise and the receipts, meticulously.”

De titel van onderstaande video spreekt eigenlijk voor zich. Generatieve AI zit creativiteit in de weg. Het is handig om snel iets uit een foto te halen met AI, maar Andrew vreest een ‘slippery slop’. Goeie vondst. Hoe vaker je gebruikmaakt van olifantenpaadjes om efficiĂ«nter te werken, des te meer je jouw creatieve handelsmerk uitbesteedt aan de computer.

Sinds The Witch en The Lighthouse kijk ik elke keer weer reikhalzend uit naar een nieuwe film van regisseur Robert Eggers. Hij presenteerde in 2024 nog een geslaagde hervertelling van Nosferatu; nu keert hij alweer terug met een film over weerwolven. Ziet er lekker eng uit.

PlayStation-games zijn vanaf 2028 niet meer op disc te koop. Dat zat eraan te komen en toch ben ik er kribbig over. De uitleg laat ik graag over aan Marcel Vroegrijk op Unpause.

Wat als je bordspellen bespreekt op YouTube, maar een bedrijf mailt steeds met de vraag of je hun seksrobot wil reviewen. En wat als je dan gewoon een keer ja zegt om er een lollige video over te maken? Hardop gelachen.

Heel veel zin in deze film over de comeback van Oasis vorig jaar.

Je las blog №173, geschreven in de week van 29 juni tot en met 5 juli 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.