174. Op het eerste gezicht

I.

Tijdens het lezen van Chronicles, Vol. 1 valt me op hoe Bob Dylan mensen met een paar penseelstroken typeert. “His voice could jar a corpse”, schrijft hij over Roy Orbison. “Always leaving you muttering to yourself something like, ‘Man, I don’t believe it’.”

Over Noel Paul Stookey (de Amerikaanse singer-songwriter die deel uitmaakte van Peter, Paul and Mary): “Stookey looked like someone torn out of some ancient magazine.” Kom er maar eens op.

Op een dag zit Dylan aan de keukentafel bij Bono. Dat gebeurt blijkbaar wel eens. Je merkt dat Dylan onder de indruk is van de U2-frontman. “Bono says things that can sway anybody. He’s like that guy in the old movie, the one who beats up a rat with his bare hands and wrings a confession out of him.”

Bob Dylan moet plezier in deze beschrijvingen hebben gehad. Hij is scheutig met het uitdelen van zijn bewondering en daarbij niet bang een beetje te overdrijven. Robert Johnson “seemed like a guy who could have sprung from the head of Zeus in full armor”.

Zijn liefdevolle (en geestige) manier van schrijven vind je ook in zijn meest recente boek, The Philosophy of Modern Song — een ode aan zijn favoriete liedjes. Daarin schrijft hij als een muziekdocent die glashelder uitlegt wat een song precies zo goed maakt, zonder er al te veel poespas bij te halen. Soms kan hij het niet laten. Als hij het over Johnnie Ray heeft bijvoorbeeld: “It is the voice of a damaged angel cast out to walk the streets of the dirty cities, singing and squealing, crying and cajoling, banging mic stands and piano stools.”

In Chronicles, Vol. 1 staat Bob Dylan ook stil bij de beschrijvingen die anderen van hem gaven. Legende, icoon, enigma. “Buddha in European Clothes was my favorite”, schrijft hij. Daar had hij geen moeite mee. Maar in termen als profeet, messias en redder kon hij zich minder vinden. Uiteindelijk kreeg hij er echt last van dat hij de stem van een generatie werd genoemd. “I had very little in common with and knew even less about a generation that I was supposed to be the voice of”.

Dan typeert hij ook zichzelf in zijn jonge jaren. “A folk musician who gazed into the gray mist with tear-blinded eyes and made up songs that floated in luminous haze.”

II.

Na Chronicles let ik extra op inleidingen van personages. Patti Smith schrijft in haar waanzinnige biografie Just Kids over hoe ze Saint ontmoette. “My guide, a black Cherokee with one foot in the street and the other in the Milky Way. He suddenly appeared, as vagabonds will sometimes find one another.”

Als een kat negen levens heeft, heeft Patti Smith er wel twintig. Ze heeft nogal wat meegemaakt, al voordat ze naar New York vertrok om dichter en zangeres te worden. Inmiddels is ze 79 jaar, bijna 80, maar toen ik haar deze week op het podium zag dansen in Tivoli Vredenburg leek ze een stuk jonger.

Ik wilde al jaren eens naar een van haar concerten, maar het kwam er steeds niet van. Dit keer was het een thuiswedstrijd, in Utrecht. Ik zag in Patti Smith een gepassioneerde vrouw die haar strijdlust nog niet verloren had. Voordat ze een noot had gezongen, deelde ze een sneer uit naar gemene wereldleiders die verdeeldheid zaaien. “Laten wij in deze zaal kiezen voor verbinding”, zei ze.

Daarna begon ze met Ghost Dance, een titel die is vernoemd naar een dans van inheemse Amerikanen uit de negentiende eeuw, waarmee ze hun wereld hoopten te herstellen. Het is een mooi lied om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Het refrein is een bezwerende herhaling van de woorden: “We shall live again”.

Smith speelde natuurlijk Because the Night (het nummer dat ze kreeg van Bruce Springsteen) en Gloria: In Excelsis Deo, dat begint met de prachtregel “Jesus died for somebody’s sins but not mine”. Het nummer komt van haar album Horses, een droomdebuut.

Op haar 79ste speelt ze haar liedjes nog steeds met een kracht waar haar kenmerkende stem niets aan heeft ingeboet. Het gaat om nummers als Nine, Dancing Barefoot, Fireflies, Pissing In a River. Smith brengt geen nieuwe muziek meer uit, maar waarom zou je als je zulke songs hebt geschreven? Daarnaast blijft ze even geëngageerd als vroeger, met de daarbij horende strijdlust uit de sixties. Ze eindigt niet voor niets met People Have the Power.

PS.

De trailer voor Hope ziet eruit als good old fun. Van de Zuid-Koreaanse regisseur Na Hong-jin.

Robin Sloan herschrijft zijn korte verhaal Mr. Penumbra’s 24-Hour Bookstore, waarop hij later de gelijknamige (en fijne) roman baseerde: “I’m very proud of Mr. Penumbra’s 24-Hour Bookstore, both the short story and the novel, but/and they are not the stories I’d write today. I don’t only mean that the interplay between books and technology has changed since I wrote them — although, yes, that’s part of it — but also that I have become a different writer, and a better one.” Ik baal ervan dat ik deze bundel heb gemist.

Verfrissend in 2026: software die je kunt kopen en daarna voor altijd van jou is.

We verliezen het vermogen iets te ontdekken waarvan we niet eens wisten dat we ernaar moesten vragen, schrijft neurowetenschapper Anne-Laure Le Cunff in The New York Times. Steeds vaker googelen we iets en stranden we bij het AI-gegenereerde antwoord. “In short, curiosity puts the entire brain into a mode of heightened receptivity — not just for the specific thing you want to know but also for everything around it. Curiosity opens a window, and while the window is open, learning deepens across the board.”

Bewegende dataportretten van WK-wedstrijden. Vet. En ik zag deze week nog een ander huzarenstukje gebaseerd op data. Deze bizarre analyse van Seinfeld. Holy shit.

Deze Nintendo Switch 2-game ziet eruit als een oude animéserie en het is geweldig.

The Rolling Stones zijn terug met een nieuw album. Misschien wel hun laatste. Klinkt helemaal niet slecht. Het laatste nummer is een Chuck Berry-cover, merkt Volkskrant-journalist Menno Pot op. De band begon ooit ook met een Chuck Berry-cover op hun debuut. Een bewuste keuze om de cirkel rond te maken? Mick Jagger: “Als het zo uitpakt, zou het mooi symbolisch zijn, vind je niet?”

Je las blog №174, geschreven in de week van 6 tot en met 12 juli 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.