175. Levensveranderend

I.

De astronauten die afgelopen april naar de maan en terug vlogen, waren deze week in Nederland. Ik was uitgenodigd door ESA om langs te komen. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen vertelden tijdens een flitsbezoek over hun unieke reis en de bijdrage die Europa had geleverd.

Voor zo’n bijzonder bezoek was het opvallend rustig in Noordwijk. Er waren wat mensen van de media en verder vrijwel niemand. ESA had een algemeen persmomentje georganiseerd en journalisten daarna gekoppeld aan interviewkandidaten. Per journalist kreeg je daar minimaal één astronaut bij.

Ik zat een kleine tien minuten met Victor Glover, de piloot van Artemis II. Hij was op zijn gemak. Zijn vrouw zat verderop geduldig te wachten. Glover droeg zijn blauwe uniform en zag eruit als een superster zonder zich zo te gedragen.

Hij vertelde me over het moment dat hij besefte erg ver van huis te zijn. Dat moment kwam vrij snel. “We begonnen te kantelen en kwamen boven de atmosfeer van de aarde”, zei Glover. “Je ziet de blauwe lucht onder je verdwijnen en de zwarte ruimte verschijnt. Je bent omhuld door het duister en de maan doemt op. Ik dacht: oh wauw, daar gaan we naartoe. En toen waren we nog niet eens heel ver weg van de aarde.”

Glover legde goed uit waarom astronauten vaak als veranderde mensen terugkeren uit de ruimte. Ik heb het audiofragment hieronder gezet, zodat je ernaar kunt luisteren. Het gaat over het overview effect; het besef hoe kwetsbaar de aarde is als je erboven hangt.

“Je ziet de aarde zoals hij is gemaakt”, zei Glover. “Zonder kaarten, legenda, landsgrenzen en plaatsnamen. Je ziet het als geheel. Sterker nog: de aarde lijkt meer op een menselijke cel of een plantencel: een levend systeem waarin alles samenwerkt, beweegt en ademt. Waarin water, lucht en voedingsstoffen voortdurend in beweging zijn.”

Als je zover in het heelal bent en je kijkt naar die blauwe knikker in de verte, kun je je niet voorstellen waarom oorlogen en polarisatie bestaan. “De aarde is ons ruimteschip en wij samen vormen de bemanning”, vertelde Glover. “Als meer mensen dat zouden beseffen, zou het moeilijker zijn om een steen — een stuk van het ruimteschip — op iemand anders te gooien. Begrijp je wat ik bedoel? Ik denk dat we elkaar beter zouden behandelen.”

Glover denkt dat het niemand onberoerd zou laten om de aarde van zo’n grote afstand te zien. “Maar ik denk dat we nog veel dieper geraakt zouden worden als we zouden zien door hoeveel leegte ze wordt omringd.”

II.

Ik heb als tiener een belachelijke hoeveelheid aan Jackass gekeken op MTV. Ik zag ook alle spinoffs, zoals Wildboyz en Viva La Bam. De programma’s draaiden om een gestoorde vriendengroep die de meest idiote stunts uithaalde. “We leggen domheid onder een vergrootglas”, zei regisseur Jeff Tremaine recent over de Jackass-franchise die met een nieuwe film na 26 jaar ten einde komt.

In Jackass: Best and Last komt de groep nog een laatste keer bij elkaar om de boel op stelten te zetten. Ze zijn er bijna allemaal bij: Johnny Knoxville, Steve-o, Chris Pontius, Danger Ehren en Wee Man. Hun vriend Ryan Dunn is allang dood, maar wordt nog steeds gemist. Dat blijven zijn vrienden benadrukken.

Er zijn ook beelden van Bam Margera, die tijdens de vorige film werd ontslagen en ditmaal bedankte voor een terugkeer. Dat Margera alsnog te zien is, komt omdat Jackass: Best and Last veel archiefmateriaal bevat. Het zijn beelden die ik vroeger honderd keer heb gezien, maar ook video’s die niet eerder zijn uitgezonden.

Opvallend zijn een paar heel vroege stunts met Johnny Knoxville in de hoofdrol. Zo schiet hij zichzelf met een pistool in de borst terwijl hij een kogelvrij vest draagt met daaronder wat naaktblaadjes. In een andere sketch loopt hij geboeid en met een oranje overall een bouwmarkt binnen, waar hij vraagt om een zaag. De politie komt erbij en MTV schorste Jackass nog voordat er goed en wel iets was uitgezonden.

Je kunt eindeloos bomen over wie nou eigenlijk de leipste is van het stel. Je denkt aan Steve-o omdat hij de goorste stunts uithaalt. In de nieuwe opnames voor deze film schiet hij een pingpongballetje uit z’n reet en ondergaat hij een ‘prostaatonderzoek’ dat door het nieuwste castlid wordt uitgevoerd: een humanoid robot. Maar vlak Knoxville niet uit. Hij ziet er misschien het meest stabiel uit van de groep, hij nam wel de meeste risico’s. Beelden waarin hij zich door stieren de lucht in laat beuken, zijn niet mals.

De nieuwe scènes halen het niet bij de oude stunts, maar toch zat ik weer hardop en ongemakkelijk te lachen om alle gore en pijnlijke dingen die die gasten zich nu weer lieten aandoen. Het grappigst vind ik altijd de momenten tussen de opnames door, als castleden zich veilig wanen en uit het niets een stom in de ballen krijgen. Wat kan ik zeggen? Die domme tienerhumor gaat er niet meer uit.

Het mengen van oude met nieuwe beelden geeft deze film iets melancholisch. Het verstrijken van de tijd laat zelfs deze groep niet met rust. En zij zouden voor altijd jong moeten blijven.

PS.

Tom Cruise en regisseur Alejandro González Iñárritu komen later dit jaar met Digger. In de film speelt Cruise een nogal excentrieke oliebaron die de wereld moet redden. Het is Tom Cruise zoals ik ‘m graag zie: batshit crazy.

New York Times-journalist Kashmir Hill kwam erachter dat een biografie over haar leven werd verkocht op Amazon. Ze schrijft: “The hardcover cost $26.99, which seemed a bit steep, but my editor splurged on a copy and I was forced to read it. (…) The book is flattering, fabricated and absolutely packed with em dashes. It bears all the signs of A.I. slop.”

Het smear frame wordt in tekenfilms gebruikt om snelle bewegingen te benadrukken, zonder dat het beeld onduidelijk wordt. Veel mensen dachten dat de eerste smear frame uit The Dover Boys at Pimento University komt, een film uit 1942. Maar Zane Little vond veel oudere voorbeelden. Heerlijke (super korte) video.

Bob Dylan komt aan het einde van dit jaar weer naar Europa en het Verenigd Koninkrijk. Nederland staat niet tussen de tourdata. Omdat ik elk moment aangrijp om Bob (85 jaar oud, still going strong) nog te kunnen zien, twijfel ik nu over een nachtje in Antwerpen of Düsseldorf.

Voor wie denkt dat alles vroeger beter was: hier is The Loading Museum. Kun je bijvoorbeeld twaalf seconden wachten terwijl een foto wordt ingeladen.

Je las blog №175, geschreven in de week van 13 tot en met 19 juli 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.