166. Hennies pretpark bleef dicht

I.

Een vriend vertelde me begin dit jaar dat hij naar Rivoli was geweest in Rotterdam. Had ik nooit van gehoord. “Het is een pretpark gemaakt van rommel dat nooit open zal gaan”, zei hij. “Ik kreeg een rondleiding door een YouTuber die zei dat hij al negen jaar bij het park werkt.”

Deze YouTuber maakte er geen video’s, maar bouwde met twee anderen in drie weken een achtbaan. Niet gehinderd door enige kennis van hoe dat zou moeten. Gewoon een beetje passen en meten. Misschien is het maar goed dat het park nooit open ging.

De publieke omroep zond deze week Pretpark Hennie uit, de documentaire die recent over het debacle Rivoli werd gemaakt (terugkijken op NPO Doc). Ondernemer en multimiljonair Hennie van der Most kocht een terrein van een voormalig afvalverwerker in Rotterdam en wilde daar een pretpark aanleggen. Dat was zijn grote droom. Het park moest het laatste huzarenstukje worden dat de bejaarde Van der Most aan Nederland zou schenken.

De ondernemer stak 62 miljoen euro uit eigen zak in het park, dat hij (zichtbaar) zelf ontwierp. Van der Most kocht afgedankte spullen om het pretpark te bouwen. Een schommelschip, oud ijzer voor attracties, noem maar op. Hij sloeg het op in Duitsland, waar hij de boel liet restaureren.

Twaalf jaar na de aankoop van het terrein zijn nog maar een handvol attracties af. In de film wordt vrij snel pijnlijk duidelijk dat het hele park nooit af komt. De gemeente Rotterdam stelt deadline na deadline, Van der Most blijft er geld in pompen, maar het einde is nog niet een béétje in zicht. Het park blijft een bouwval, attracties raken in de loop der jaren achterhaald en Van der Most blijft nieuwe dingen verzinnen zonder iets af te maken. Een gebed zonder eind.

Het bedrijf van Van der Most werd deze week failliet verklaard. De zakenman raakt waarschijnlijk alles kwijt. “Achteraf had ik dit nooit moeten doen”, zegt hij tegen RTV Oost. “Ik kan me wel voor mijn kop slaan.”

Het park is inmiddels overgenomen door een andere megalomane miljonair: Wim Beelen. Hij ziet veel potentie in het terrein, zegt hij tegen het AD. “Van der Most heeft hier veel dingen knap gerealiseerd, weet je. Hij is alleen één ding vergeten. Openen.”

Beelen beschuldigt Van der Most daarna nog van stelen en hij vergelijkt de ondernemer met “de oorlog in Iran”. Zelf wil hij er in de Maashaven een gigantische Ark van Noach laten aanmeren. “De ark wordt voor iedereen gratis te bezoeken, want geloof kost geen geld. Met God leven kost niks, dat kun je alleen maar krijgen. Dat gun ik iedereen.”

II.

Toen we twee jaar geleden aankwamen in Tokio en op een wolkenkrabber stonden, wenkte een Japanner ons. Hij wees in de verte: “Fuji”. Hij straalde en dacht ons een plezier te doen door ons de berg aan te wijzen. Dat was ook zo.

Iedereen kent Fuji, het symbool van Japan. Iedereen kent ook De grote golf van Kanagawa, het beroemdste werk van de Japanse kunstenaar Hokusai. Op een onstuimige zee zie je hoe een reusachtige golf drie roeibootjes dreigt op te slokken. Op de achtergrond, in het klein, staat de berg. Fuji als rots in de branding. Niet gek te krijgen.

Deze houtsnede van Hokusai is het eerste stuk in de serie Zesendertig gezichten op de berg Fuji. Talloze levens speelden zich af met Fuji als decor. Als je de vulkaan ooit hebt gezien, weet je hoeveel kracht hij uitstraalt. Het is een kolos, hoger dan alle bergen om hem heen. Een kunstwerk van de natuur: bijna perfect symmetrisch van vorm.

Hokusai maakte De grote golf van Kanagawa rond zijn zeventigste. Eerder was niet mogelijk, omdat hij daarvoor geen toegang had tot het diepe blauw waarmee hij de golf kleurde. Pruisisch blauw. Een pigment uit Berlijn dat via een Nederlandse handelspost het Japanse land bereikte.

Op NPO Doc staat de documentaire Hokusai - impressies van de rijzende zon. Daarin volg je het levensverhaal van de kunstenaar, die al vroeg beroemd werd met zijn illustraties voor boeken en houtsneden van theateracteurs. Later kreeg hij meer oog voor landschappen en stadsgezichten. Tegen het einde van zijn leven doken steeds vaker spookachtige figuren in zijn werken op.

Hokusai had zijn leven in dienst gesteld van de kunst en was nooit uitgeleerd. “Alles wat ik voor mijn zeventigste heb gedaan, is nauwelijks de moeite waard”, zei hij. “Op mijn vijfenzeventigste zal ik iets hebben geleerd van de patronen van de natuur - van dieren, planten, bomen, vissen en insecten. Wanneer ik tachtig ben, zullen jullie echte vooruitgang zien. Op mijn negentigste zal ik diep doordrongen zijn in het mysterie van het leven zelf. Op mijn honderdste zal ik een wonderbaarlijke kunstenaar zijn.”

Als hij 110 jaar werd, zou hij volmaakte kunst kunnen maken, dacht Hokusai. “Alles wat ik maak — een stip, een lijn — zal tot leven springen als nooit tevoren.” Hij stierf 21 jaar te vroeg.

PS.

Roel Maalderink werd uitgenodigd bij de uitreiking van de journalistieke prijs De Tegel om de mediawereld te roasten. Vooral zijn voxpop over enquêtes is leuk. “Wat heeft Jack Russell Terriër met journalist te maken?”

Een collega tipte me dat een ouder NU.nl-artikel van mij wordt gebruikt in het vmbo-examen Nederlands van dit jaar. Mijn tekst kan dus scholieren laten zakken of slagen. Ik hoop het laatste! Zelf doen? Dan staat hier de opdracht en hier staan de vragen. (Antwoorden heb ik niet.)

Spike Jonze maakte samen met Zendaya een promotievideo voor kledingmerk On. Ik hou ervan. Via deze weg zou ik Jonze meteen willen smeken om weer eens een speelfilm te regisseren.

Emily kwam er als kind achter dat haar vader haar telefoontjes opnam. “30 years later – I found a couple of the tapes. Here are a few excerpts. I still haven’t told my sister.”

Bert Natter won de Libris Literatuurprijs 2026 voor zijn roman Aan het einde van de oorlog. En terecht. Natter schrijft: “Na de korte roffel die Beyer, bij gebrek aan een trommel, zelf maar zong, zei ze mijn naam en maakten zich niet alleen gevoelens van blijdschap, trots en dankbaarheid van mij meester, maar roerde zich ook een diepere emotie: het leek alsof ik eindelijk ergens was aangekomen, op een bestemming die ik nooit had getracht te bereiken. Ik wist niet hoe ik moest beschrijven wat me overkwam tot mijn goede vriend Jan Oegema me vanmorgen hielp bij het vinden van het juiste woord: vervulling.”

Je las blog №166, geschreven in de week van 11 tot en met 17 mei 2026. Abonneer je op mijn nieuwsbrief en je ontvangt ‘m elke zondag gratis in je mailbox.